زمانى كه غذا كمتر بخورند آسوده‌ترند ، گاه حال تهوع دارند ، معمولا كم‌اشتها مىباشند ، شكم آنان نفخ مىكند ، غذاهاى خشك‌كننده به آنان فايده مىرساند ، معمولا رنگ آنان پريده است . 5 - وجود ورم در ديواره معده - اگر ديواره معده متورم باشد معمولا با فشار دادن گودال زير جناغ سينه در معده احساس درد مىشود ، غذا خوب هضم نمىشود ، با وسائلى نظير آندوسكپى مىتوان به ورم پى برد ، بايد مشخص شود كه ورم گرم مزاج است يا سرد مزاج ضمنا ورم بدخيم است يا خوش‌خيم . 6 - وجود غده در معده - اگر در معده غده‌اى باشد تا زمانى كه غده كوچك است با حس لامسه از بيرون قابل تشخيص نمىباشد براى اثبات وجود غده نياز به عمل آندوسكپى مىباشد و پس از اثبات وجود غده بايد از آن نمونه‌بردارى شود و مشخص شود كه غده خوش‌خيم است يا بدخيم ، درصورتىكه بدخيم باشد بايد هرچه زودتر نسبت به عمل جراحى و بيرون آوردن غده يا كل معده از بدن اقدام شود و اگر بدخيم نباشد درصورتىكه سرد مزاج يا گرم مزاج باشد مىتوان با داروهاى سنتى نسبت به مداواى بيمار اقدام لازم معمول داشت . 7 - وجود انگل در معده - وجود انگل در معده به كمك آثار ناراحتىهاى معده و سپس با بيرون كشيدن مقدارى از محتويات مخاط معده مىتوان بوجود انگلهاى معده كه بيشتر از نوع هليكو باكتر مىباشند پى برد و پس از وجود انگل مىتوان با داروهاى شيميائى يا داروهاى گياهى براى از بين بردن آن اقدام لازم معمول نمود . 8 - سستى و ضعف معده - تنبلى معده در عمل هضم است و با داروهاى پاك‌كننده و بدنبال آن داروهاى تقويت‌كننده مرتفع خواهد شد . 9 - اثر اعضاء مجاور معده بر معده - چنانچه ناراحتى معده در اثر ناراحتى اعضاء مجاور باشد ناراحتى آن عضو را بر طرف كنيم ناراحتى معده هم بر طرف خواهد شد . 10 - ناراحتى معده اگر در اثر ناراحتى عصبى باشد در اين حالت بايد نسبت به رفع ناراحتى اعصاب اقدام گردد جهت مداواى معده‌هاى گرم مزاج مىتوان تخم خشخاش ، تخم كاهو ، تخم حرفه ، تخم خيار را كوبيده در مقدارى آب ريخته با دست بمالند و از صافى گذرانيده عصاره آن را بگيرند و روزى دوبار هربار نصف ليوان به بيمار بدهند و اگر ناراحتى معده از اخلاط گرم مزاج باشد بايد از مسهل‌ها يا ملين‌هاى سرد مزاج مانند فلوس براى تخليه معده استفاده نمود . براى معده‌هائى كه مزاج گرم و التهاب دارند غذاها و داروهاى زير مفيدند ، ماست شيرين ، مغز سبز خيار ، هلو ، آش انار ، آش سماق ، آش با آب‌غوره ، يا تمبر هندى و از